Tuesday, June 08, 2010

Nje shetitje ne fushe te Matecit, Qershor 2010


E hene, 07.06 2010, pasi u ktheva prej Shkupit, dola te shetis dhe te relaksohem pak ne fushen e Matecit qe ne kete kohe eshte e mrekullueshme ... gjat shetitjes takova disa fshatar ... kush punonte e kush i kullotte bagetite, nder to edhe Mixha Evzi kish dal ne shetitje ... nje vizite arave.
Duke u kthyer te nalte kah fshati u ulem ne nje 'derme' dhe beme pak muhabet duke mbeshtjell nga nje...






Necki duke e kthyer lopen nga kullosja ...

Wednesday, February 27, 2008

Disa foto ....


Disa foto nga Mateçi

Pamje e qendres se fshatit (Jurija), ne fokus e keni shtepine e kultures me pasojat e konfliktit te 2001-shit

Labels:

Monday, April 03, 2006

Toponimet

ARASHEC-kompleks arash, që kanë për bazë antroponimin vetjak Aras/Arash. ARA AGËS DAN-janë emërtuar sipas pronarit të arës, Ramadanit. ARA SHEIT-lëndinë, kishte qenë pronë e shehlerëve në kohën e sundimit turk. BIGORI-kodër që është formuar nga antroponimi mesjetar Bigur/Bigor. Këtë oronim e hasim edhe në krahinën e Kurveleshit si emër vendi Bigorre.\n BILLA-mal i dendur. BEZHANT- emër vendi në bjeshkë. Ka marrë formën sipas antroponimit Bezhan, të cilin në mesjetë e mbanin edhe shqiptarët, kurse tani tani përdoret edhe si patronim. Haset si emër familjeje Bezhani në një fshat të krahinës së Çamërisë.\n BRADELOC-kodër e zhveshur nga drunjët, me rrjedhje uji. ÇAÇK-maje mali. ÇAUK-kodër e pasur me drunjë. ERENIKU EPËRM ERENIKU POSHTËM - kompleks arash. GJURI MADH-mal që ka marrë emrin sipas madhësisë së gurit.\n LENISHTE- kompleks arash. Nga maq. len - li-ri dhe sufiksi –ishte. Vend ku është mbjellur dikur liri, sot nuk kultivohet kjo bimë në këtë trevë. LEPANOL-vend në mal. LISI DEMËS-janë ara të Ademit, që kishin patur një trung të madh druri.\n LISI MADH-kompleks arash, që kanë marrë emrin sipas lisit i cili ishte shumë i madh dhe i vjetër. LLOGORET-mal, që nuk dihet pse është emërtuar kështu. LLOZISHTE-vend i rrafshtë në mal, që dikur ka patur vreshta. \n KRONI THANES-krua që gjendet në malin e pasur me dru thane (lloj shkurre e fortë me gjethe të ashpra, që bën kokrra të kuqe me shije të athët.) KRONI THAJVIT-vend me burim ku sillen derrat e egër. KOLIBET VUKSAN-vend në mal ku ka patur kasolla të ndërtuara prej druri e të mbuluara me kashtë, ku rrinte bariu me bagëtitë.\n Në rrethinë të Kërçovës gjendet fshati Kolibare, që ka rrjedhen nga apelativi Kolibe dhe sufiksi –are. KOLIBET N\'STAPESH-kasolle të thjeshta të thurrura kryesisht me thupra e kashtë. KRAISHTE-ara që gjenden larg fshatit.\n MANASTIR-mal që ka marrë emrin sipas objektit fetar të ndërtuar në këtë vend. Objekti me siguri më parë kishte qenë pronë e shqiptarëve të konfesionit katolik, ku shihet se si më vonë iu është ndërruar vendi i hyrjes . Të dhënat pohojnë se këtë objekt e ka ndihmuar njëri prej sulltanave turq gjatë kalimit përreth tij.
ARA AGËS DAN-janë emërtuar sipas pronarit të arës, Ramadanit.
ARA SHEIT-lëndinë, kishte qenë pronë e shehlerëve në kohën e sundimit turk.
BIGORI-kodër që është formuar nga antroponimi mesjetar Bigur/Bigor. Këtë oronim e hasim edhe në krahinën e Kurveleshit si emër vendi Bigorre.
BILLA-mal i dendur.
BEZHANT- emër vendi në bjeshkë. Ka marrë formën sipas antroponimit Bezhan, të cilin në mesjetë e mbanin edhe shqiptarët, kurse tani tani përdoret edhe si patronim.
Haset si emër familjeje Bezhani në një fshat të krahinës së Çamërisë.

BRADELOC-kodër e zhveshur nga drunjët, me rrjedhje uji.
ÇAÇK-maje mali.
ÇAUK-kodër e pasur me drunjë.
ERENIKU EPËRM
ERENIKU POSHTËM - kompleks arash.
GJURI MADH-mal që ka marrë emrin sipas madhësisë së gurit.
LENISHTE- kompleks arash. Nga maq. len - li-ri dhe sufiksi –ishte. Vend ku është mbjellur dikur liri, sot nuk kultivohet kjo bimë në këtë trevë.
LEPANOL-vend në mal.
LISI DEMËS-janë ara të Ademit, që kishin patur një trung të madh druri.
LISI MADH-kompleks arash, që kanë marrë emrin sipas lisit i cili ishte shumë i madh dhe i vjetër.
LLOGORET-mal, që nuk dihet pse është emërtuar kështu.
LLOZISHTE-vend i rrafshtë në mal, që dikur ka patur vreshta.
KRONI THANES-krua që gjendet në malin e pasur me dru thane (lloj shkurre e fortë me gjethe të ashpra, që bën kokrra të kuqe me shije të athët.)
KRONI THAJVIT-vend me burim ku sillen derrat e egër.
KOLIBET VUKSAN-vend në mal ku ka patur kasolla të ndërtuara prej druri e të mbuluara me kashtë, ku rrinte bariu me bagëtitë.
Në rrethinë të Kërçovës gjendet fshati Kolibare, që ka rrjedhen nga apelativi Kolibe dhe sufiksi –are.
KOLIBET N'STAPESH-kasolle të thjeshta të thurrura kryesisht me thupra e kashtë.
KRAISHTE-ara që gjenden larg fshatit.
MANASTIR-mal që ka marrë emrin sipas objektit fetar të ndërtuar në këtë vend. Objekti me siguri më parë kishte qenë pronë e shqiptarëve të konfesionit katolik, ku shihet se si më vonë iu është ndërruar vendi i hyrjes . Të dhënat pohojnë se këtë objekt e ka ndihmuar njëri prej sulltanave turq gjatë kalimit përreth tij.
ARA AGËS DAN-janë emërtuar sipas pronarit të arës, Ramadanit.
ARA SHEIT-lëndinë, kishte qenë pronë e shehlerëve në kohën e sundimit turk.
BIGORI-kodër që është formuar nga antroponimi mesjetar Bigur/Bigor. Këtë oronim e hasim edhe në krahinën e Kurveleshit si emër vendi Bigorre.
BILLA-mal i dendur.
BEZHANT- emër vendi në bjeshkë. Ka marrë formën sipas antroponimit Bezhan, të cilin në mesjetë e mbanin edhe shqiptarët, kurse tani tani përdoret edhe si patronim.
Haset si emër familjeje Bezhani në një fshat të krahinës së Çamërisë.
BRADELOC-kodër e zhveshur nga drunjët, me rrjedhje uji.
ÇAÇK-maje mali.
ÇAUK-kodër e pasur me drunjë.
ERENIKU EPËRM
ERENIKU POSHTËM - kompleks arash.
GJURI MADH-mal që ka marrë emrin sipas madhësisë së gurit.
LENISHTE- kompleks arash. Nga maq. len - li-ri dhe sufiksi –ishte. Vend ku është mbjellur dikur liri, sot nuk kultivohet kjo bimë në këtë trevë.
LEPANOL-vend në mal.
LISI DEMËS-janë ara të Ademit, që kishin patur një trung të madh druri.
LISI MADH-kompleks arash, që kanë marrë emrin sipas lisit i cili ishte shumë i madh dhe i vjetër.
LLOGORET-mal, që nuk dihet pse është emërtuar kështu.
LLOZISHTE-vend i rrafshtë në mal, që dikur ka patur vreshta.
KRONI THANES-krua që gjendet në malin e pasur me dru thane (lloj shkurre e fortë me gjethe të ashpra, që bën kokrra të kuqe me shije të athët.)
KRONI THAJVIT-vend me burim ku sillen derrat e egër.
KOLIBET VUKSAN-vend në mal ku ka patur kasolla të ndërtuara prej druri e të mbuluara me kashtë, ku rrinte bariu me bagëtitë.
Në rrethinë të Kërçovës gjendet fshati Kolibare, që ka rrjedhen nga apelativi Kolibe dhe sufiksi –are.
KOLIBET N'STAPESH-kasolle të thjeshta të thurrura kryesisht me thupra e kashtë.
KRAISHTE-ara që gjenden larg fshatit.
MANASTIR-mal që ka marrë emrin sipas objektit fetar të ndërtuar në këtë vend. Objekti me siguri më parë kishte qenë pronë e shqiptarëve të konfesionit katolik, ku shihet se si më vonë iu është ndërruar vendi i hyrjes . Të dhënat pohojnë se këtë objekt e ka ndihmuar njëri prej sulltanave turq gjatë kalimit përreth tij.
MRAMORI-kompleks arash, tokë gëlqerore.
MUMURECI-janë ara pjellore.
MULLAJNI HAXHI SABËS-mulli i Sabedinit.
MULLAJNI BEXHET KILIT-mulli i familjes Bexheti.
N'PLLOÇK -mal i pasur me gurë në formë të pllakave.
N'ZALL-ara dheu i të cilëve është i përzier me rërë.
OGRADE-kompleks arash që gjenden përreth shtëpive.
POPORAMA-mal që gjendet në veri të fshatit.
PRONI ERENIKUT-përrua i mbushur me ferra, shkurre etj.
REKA MANASTAJRIT-lum që buron në malin Manastir.
REKA VUKSANIT-lum që ka marrë emrin sipas vendit ku buron në malin Vuksan.
REKA MATEÇIT-lum që buron në malin e Manastirit dhe kalon nëpër këtë fshat.
SINGERIT-mal që nuk i dihet emërtimi.
SELISHTE-nga fjala sllave sello - fshat dhe sufiksi-ishte, vend në bjeshkë, ku supozohet se ka patur vendbanim të hershëm.
SMILOVICA-mal i pasur me drunj të lloj -llojshëm.
SOVIÇE-kompleks arash.
STAPESH-mal që ka marrë emrin sipas shkopinjve që ka shumë.
TAKSIM-mal dhe kodër.
TE MULLEZAT - mal i pasur me mulleza ( shkurre me lëvore të kuqreme në të murme,e me gjethe si të shkozës.)
TE KUMLLAT-mal i pasur me trungje kumbullash.
TE KROI SHTOGJIT-mal i pasur me dru shtogu (dru me gjethe të përbëra me ngjyrë të bardhë në të kuqe, që rritet zakonisht në pyje.)
TE XHIBRA-vend në mal ku i kanë mbajtur bagëtitë, i pasur me gjirna uji.
TE KOPIJNAT-kompleks arash që përreth tyre ka rrush të egër.
TE ÇESHMA SINGERIT-burim që gjendet në mal, nga i cili është sjellur ujësjellësi në fshat.
TE MOLLAT-vend në mal, ku ka trungje mollash.
TE VORRI ALIS-mal ku gjendet varri i Aliut, për të cilin nuk dihet se kush ishte .
TE VNESHT - vend që më herët ishite vreshta, tani është shndërruar në tokë punuese.
TOPANI-kodër, ku supozohet se njerëzit në këtë vend i bienin daulles.
TRLLA MËRSELIT-vathë ku Mërseli i mbante bagëtitë.
VORRI NURËS-vend në bjeshkë, ku është varrosur Nuredini.

VUKSANI-mal që ka për bazë antroponimin Vuk, Vuksan.)

Me shume per matecin

( Mateçi - Banori mateças/i/e/it/et.
Emri i këtij fshati do të jetë formuar nga antroponimi mesjetar shqiptar Mat/i dhe formanti –eç.
Në traditën e emrave vetjakë të shqiptarëve është ruajtur edhe antroponimi Mat sikurse antroponimet tjera mesjetare.
Emri i këtij toponimi mund të lidhet edhe me emrin e Matit krahinë dhe lum në Shqipërinë e Mesme. Me prejardhjen e fjalës Mat është marrë në veçanti prof. E. Çabej, që në mënyrë etimologjike e afron me irl. Math që d.m.th. rërë ; buzë lumi ; breg deti.
Për përhapjen e këtij antroponimi në hapësirën gjeografike shqiptare e dëshmojnë përdorimet e patronimeve shqiptare, si Matrajt (emër lagjeje në Vaksincë), Matrijt (lagje në Strimë), Matet (emër familjeje në Vrapçisht të Gostivarit), Matjanet ( emër familjar në Sullaren e Poshtme të Dervenit), pastaj Matakas, Matese, Matagush, Matrangë etj.
Mateçi shtrihet në rrëzat e Karadakut, në luginën e lumit Vuksan.
Është fshat me numër të madh të banorëve në këtë rajon, me 3350 banorë (1994), ku strukturën e popullsisë e përbëjnë shqiptarët dhe sërbët.
Xhamia në këtë fshat për herë të parë është ndërtuar para 300 viteve, kurse të dhënat arkivore historike për xhaminë e këtij fshati datojnë nga viti 1882. Në vendin e kësaj xhamie, në vitin 1999 është ndërtuar nga themeli xhamia tjetër që quhet "Xhamia e re"
Serbët në Mateç llogariten si kolonizatorë (ardhacakë) që nga viti 1918, dukuri e cila ishte evidente në tërë territorin e Maqedonisë, e posaçërisht në rajonin e Kumanovës.

Tuesday, March 28, 2006

Gjenerailsht për Mateçin

Hmm, gjendet në rrënjë te Malit të Zi të Shkupit(toponimi oficial), ne e njohim si 'mali jonë' (a po t'mteket).
Ka diku rreth 500 shtëpi... në fakt do ti konslutoj disa pleq te fshatit dhe do te shkruaj me argumente.

.... se shpejti do ket fotografi nga fshati.